نور خورشید برای اکثر گیاهان حکم غذا را دارد، اما در آپارتمانهای امروزی، دسترسی به نور مستقیم همیشه ممکن نیست. خوشبختانه دستهای از گیاهان آپارتمانی وجود دارند که در زیستگاه اصلی خود (مانند کف جنگلهای انبوه) تکامل یافتهاند تا با حداقل نور زنده بمانند. شناخت این گونههای "سایهپسند" به شما کمک میکند تا بدون نگرانی از زرد شدن برگها یا توقف رشد، هر فضایی از راهروها گرفته تا اتاقهای بدون پنجره را به محیطی سبز و زنده تبدیل کنید.
گلهای آپارتمانی سایه دوست چیست؟
گیاهان آپارتمانی سایهدوست به دستهای از گیاهان گفته میشود که توانایی بقا و رشد در محیطهایی با شدت نور کم یا نور غیرمستقیم را دارند و برخلاف بسیاری از گیاهان، برای فتوسنتز نیازی به تابش مستقیم خورشید ندارند. دلیل اصلی «سایهدوست» نامیدن آنها به خاستگاه طبیعی و ساختار تکاملیشان بازمیگردد؛ این گیاهان اغلب بومی کف جنگلهای انبوه و استوایی هستند که در آنجا سایبان درختان غولپیکر مانع رسیدن نور خورشید به زمین میشود. به همین دلیل، آنها با داشتن برگهایی پهنتر (برای جذب حداکثری نور ناچیز) و مقدار زیادی کلروفیل سبز تیره، یاد گرفتهاند که با حداقل انرژی دریافتی به زندگی خود ادامه دهند و حتی در گوشههای کمنور آپارتمانها نیز شاداب بمانند.
اسامی گلهای آپارتمانی سایه دوست
۱. پتوس (Pothos)
این گیاه به "پیچک شیطان" نیز معروف است چون تقریباً از بین بردن آن غیرممکن است! پتوس یکی از بهترین گیاه تصفیه کننده هوا و جذب سمومی مثل فرمالدئید است.
- نور: در نور کم تا متوسط عالی عمل میکند. (نوع ابلق در نور کم ممکن است سبز یکدست شود).
- آبیاری: صبر کنید خاک کاملاً خشک شود، سپس آبیاری کنید.
- ویژگی: به دلیل رونده بودن، برای قرار دادن روی کتابخانه یا آویزهای دیواری فوقالعاده است.
۲. سانسوریا (Snake Plant)
قهرمان سرسختی که به "زبان مادرشوهر" معروف است. این گیاه برخلاف اکثر گیاهان، شبها اکسیژن تولید میکند و برای اتاق خواب بینظیر است. و یکی از گیاهان آپارتمانی مقاوم محسوب میشود.
- نور: از سایه مطلق تا نور مستقیم را تحمل میکند، اما در نور غیرمستقیم بهترین رشد را دارد.
- آبیاری: دشمن این گیاه آبیاری زیاد است. در زمستان شاید ماهی یکبار آبیاری کافی باشد.
- ویژگی: گونههای با برگهای سبز تیره نسبت به گونههای طلایی و ابلق، مقاومت بسیار بیشتری در برابر تاریکی دارند.
۳. زامیفولیا (ZZ Plant)
اگر به دنبال گیاهی هستید که ظاهر لوکس و مدرنی داشته باشد و تقریباً هیچ مراقبتی نخواهد، زامیفولیا بهترین است. برگهای چرمی و براق آن نور را بازتاب میدهند.
- نور: در اتاقهای بدون پنجره با نور لامپ هم زنده میماند.
- آبیاری: دارای ریزوم (ساقههای زیرزمینی) است که آب را ذخیره میکند؛ پس فقط وقتی خاک کاملاً خشک شد آب بدهید.
- ویژگی: رشد آرامی دارد و نیاز به تعویض گلدان مکرر ندارد.
۴. دیفن باخیا (Dieffenbachia)
گیاهی کلاسیک با برگهای پهن و طرحهای کرم-سفید. این گیاه نمادی از زیبایی در خانههای قدیمی و مدرن است.
- نور: نور متوسط و غیرمستقیم را میپسندد. در نور خیلی کم طرح برگها کمرنگ میشود.
- آبیاری: دوست دارد خاکش کمی مرطوب بماند (اما نه غرقآب).
- نکته مهم: شیره این گیاه سمی است؛ پس باید دور از دسترس کودکان و حیوانات خانگی باشد.
۵. اسپاتی فیلوم (Peace Lily)
یکی از معدود گیاهان سایهدوستی که گلهای سفید و زیبایی شبیه به بادبان کشتی میدهد.
- نور: نور کم تا متوسط. نور زیاد باعث سوختن برگهای ظریف آن میشود.
- آبیاری: هر زمان برگها کمی حالت افتادگی پیدا کردند، یعنی زمان آبیاری است. عاشق غبارپاشی و رطوبت است.
- ویژگی: یک تصفیهکننده عالی برای هوای داخل ساختمان.
۶. آگلونما (Chinese Evergreen)
آگلونما به دلیل تنوع رنگی (سبز، نقرهای و حتی قرمز) میان علاقهمندان محبوب است.
- نور: گونههای تیره در سایه دوام میآورند، اما گونههای رنگی به کمی نور غیرمستقیم نیاز دارند.
- آبیاری: اجازه دهید رویه خاک خشک شود، سپس آبیاری کنید.
- ویژگی: مقاومت بسیار بالا به هوای خشک و تهویه کم.
۷. برگ عبایی (Aspidistra)
این گیاه به "گیاه فولادی" معروف است چون کشتن آن تقریباً غیرممکن است! در تاریکترین نقاط که هیچ گیاهی دوام نمیآورد، برگ عبایی زنده میماند.
- نور: سایه کامل را به خوبی تحمل میکند.
- آبیاری: نیاز آبی متوسطی دارد و به خشکی مقاوم است.
- ویژگی: ایدهآل برای راهروهای تاریک و گوشههای کمنور خانه.
۸. پپرومیا (Peperomia)
گیاهانی مینیاتوری با برگهای گوشتی که تنوع بسیار زیادی دارند (مثل پپرومیا قاشقی یا هندوانهای).
- نور: نور غیرمستقیم پنجره شمالی برای آن عالی است.
- آبیاری: مانند ساکولنتها آب را در برگها ذخیره میکند، پس آبیاری زیاد باعث پوسیدگی آن میشود.
- ویژگی: فضای بسیار کمی اشغال میکند و برای روی میز کار مناسب است.
۹. بامبو (Lucky Bamboo)
گیاهی که هم در آب و هم در خاک رشد میکند و طبق فنگشویی، نماد شانس و انرژی مثبت است.
- نور: نور غیرمستقیم. نور مستقیم خورشید برگهایش را به سرعت میسوزاند.
- نگهداری: اگر در آب است، هر دو هفته یکبار آب آن را عوض کنید و از آب بدون کلر استفاده کنید.
- ویژگی: فرمپذیری بالا و حالت دکوراتیو.
۱۰. سرخس بوستون (Boston Fern)
گیاهی با ظاهر وحشی و پرپشت که یادآور جنگلهای مرطوب است.
- نور: مکانهای سایه-روشن و به دور از تابش مستقیم.
- آبیاری: عاشق رطوبت است. خاک باید همیشه کمی مرطوب باشد و غبارپاشی روزانه را دوست دارد.
- ویژگی: برای قرار دادن در حمامهای بزرگ و پنجرهدار یا محیطهای مرطوب عالی است.
۱۱. کالاتیا (Calathea)
معروف به "گیاه نمازگزار" چون شبها برگهایش را جمع میکند. کالاتیا با طرحهای هندسی روی برگهایش، مثل یک تابلوی نقاشی است.
- نور: سایه تا نور متوسط. نور زیاد باعث از بین رفتن طرح زیبای روی برگها میشود.
- آبیاری: به کیفیت آب حساس است (بهتر است از آب جوشیده سرد شده استفاده کنید) و نیاز به رطوبت بالا دارد.
- ویژگی: انتخابی لوکس برای دکوراسیون داخلی.
مشکلات رایج گیاهان سایهدوست و راهکارهای درمان
نگهداری از گیاهان در محیطهای کمنور، حساسیتهای خاص خود را دارد. در اینجا به 5 مشکل اصلی که ممکن است با آنها مواجه شوید اشاره میکنیم:
۱. زرد شدن برگها (آبیاری بیش از حد)
این شایعترین مشکل گیاهان سایهدوست است. چون این گیاهان در سایه قرار دارند، تبخیر آب از سطح خاک و تعرق برگها بسیار کندتر انجام میشود.
- علت: خاک همیشه خیس میماند و ریشه دچار خفگی و پوسیدگی میشود.
- راه حل: قبل از آبیاری، حتماً انگشت خود را تا عمق ۲ یا ۳ سانتیمتری در خاک فرو کنید. اگر خاک هنوز مرطوب بود، از آبیاری مجدد خودداری کنید. همچنین مطمئن شوید گلدان زهکشی (سوراخ خروج آب) مناسب دارد.
۲. پریدگی رنگ یا سبز یکدست شدن برگهای ابلق
اگر گیاهی مثل پتوس ابلق یا آگلونما خریدهاید که لکههای کرم یا سفید دارد، اما بعد از مدتی برگهای جدیدش کاملاً سبز ساده میشوند، گیاه دارد به شما پیام میدهد.
- علت: نور محیط بیش از حد کم است. گیاه برای جبران کمبود نور، کلروفیل (دانه های سبز) بیشتری تولید میکند تا بتواند با همان نور کم، انرژی لازم را جذب کند.
- راه حل: گیاه را کمی به پنجره نزدیکتر کنید یا از لامپهای مخصوص رشد گیاه (Grow Light) استفاده کنید تا دوباره نقش و نگار برگها بازگردد.
۳. رشد علفی و باریک شدن ساقهها
گاهی گیاه به جای اینکه پرپشت شود، ساقههای بلند، باریک و ضعیفی پیدا میکند که فاصله بین برگهایش زیاد است.
- علت: گیاه در جستجوی نور، تمام انرژی خود را صرف دراز کردن ساقه به سمت نزدیکترین منبع نور میکند.
- راه حل: این حالت که به آن «رشد علفی» میگویند، با چرخانده گلدان (هر هفته ۹۰ درجه) و نزدیک کردن آن به منبع نور برطرف میشود. همچنین میتوانید سرشاخههای خیلی بلند را هرس کنید تا گیاه از پایین پرپشت شود.
۴. تجمع گرد و غبار روی برگها
در محیطهای کمنور، گرد و غبار روی برگهای پهن (مثل زامیفولیا یا سانسوریا) سریعتر مینشیند.
- علت: گرد و غبار مانند یک فیلتر عمل کرده و همان مقدار اندک نوری که به گیاه میرسد را مسدود میکند. این اتفاق باعث اختلال در تنفس گیاه میشود.
- راه حل: هر دو هفته یکبار با یک دستمال نخی نمدار و نرم، سطح برگها را به آرامی تمیز کنید. این کار معجزه میکند و باعث درخشش و سلامت آنی گیاه میشود.
۵. پشههای ریز سیاه (پشه خاک)
اطراف گلدانهای سایهدوست معمولاً پشههای کوچکی دیده میشود.
- علت: رطوبت طولانیمدت سطح خاک که به دلیل نور کم و تهویه ضعیف ایجاد میشود، محیطی عالی برای تخمگذاری این پشههاست.
- راه حل: اجازه دهید سطح خاک کاملاً خشک شود و کمی پودر دارچین روی خاک بپاشید یا از کارتهای زرد چسبدار استفاده کنید.
جدول بهترین گلهای آپارتمانی سایه دوست
در جدول زیر، ویژگیهای کلیدی محبوبترین گیاهان سایهدوست را به همراه نیاز آبی و بهترین مکان برای قرارگیری آنها گردآوری کردهایم تا بتوانید در یک نگاه، همراه سبز و ایدهآل خانه خود را انتخاب کنید.
نتیجه گیری
در نهایت، کمبود نور در فضای زندگی نباید مانعی برای لذت بردن از طراوت طبیعت باشد. همانطور که دیدیم، گیاهان سایهدوست با مقاومت ستودنی خود، راه حلی هوشمندانه برای سبز کردن خانههای آپارتمانی و محیطهای اداری هستند. کلید موفقیت در نگهداری از این گیاهان، درک این نکته است که "سایهدوستی" به معنای بینیازی مطلق از نور یا آبیاری بیپایان نیست؛ بلکه با رعایت تعادل در آبیاری و تمیز نگه داشتن برگها، این همراهان سبز میتوانند سالها در کنار شما بمانند. پس همین امروز با انتخاب یکی از این گیاهان سرسخت، به استقبال آرامش و هوای پاک در دنجترین گوشههای خانه خود بروید.
نظر شما