در حالی که بازار مواد غذایی و پروتئینی همچنان زیر فشار افزایش هزینههای تولید و نوسانات قیمتی قرار دارد، گمرک با ابلاغ بخشنامهای جدید، صادرات مواد پروتئینی تکستوره سویا را بار دیگر ممنوع اعلام کرد؛ تصمیمی که در راستای تامین نیاز داخلی و حفظ ثبات بازار خوراک اتخاذ شده است. این محصول که نقشی دوگانه در زنجیره تامین خوراک دام و تولید فرآوردههای پروتئینی جایگزین دارد، حالا بار دیگر در کانون سیاستهای تنظیم بازار قرار گرفته است. در چنین شرایطی این پرسش مطرح میشود که آیا ممنوعیت صادرات سویا میتواند به کاهش فشار بر بازار گوشت و مهار رشد قیمتها کمک کند؟
احمد شاد، دبیر انجمن تامینکنندگان و توزیعکنندگان گوشت کشور، درباره وضعیت بازار گوشت اظهار کرد: واقعیت این است که بازار گوشت ایران را نمیتوان تافتهای جدابافته از اقتصاد جهانی دانست. در یک سال گذشته، قیمت جهانی گوشت جهش بیسابقهای داشته که ریشه اصلی آن به افزایش شدید قیمت نهادههای دامی بازمیگردد. خشکسالی در کشورهای اصلی تولیدکننده، در کنار تنشهای سیاسی، زنجیره تامین غلات را با اختلال مواجه کرده و هزینه تمامشده دام زنده را افزایش داده است. از سوی دیگر، بحران انرژی نیز موجب رشد هزینههای حملونقل بینالمللی و کرایه کانتینرهای یخچالی شده و قیمت نهایی گوشت وارداتی در بنادر کشور را بالا برده است.
وی ادامه داد: به این عوامل باید تغییرات اقلیمی و کاهش جمعیت دامی در کشورهای مبدا را نیز اضافه کرد که عرضه را محدودتر و تامین را برای همه کشورها دشوارتر کرده است.
دبیر انجمن تامینکنندگان و توزیعکنندگان گوشت کشور در پاسخ به پرسشی درباره علل ممنوعیت صادرات سویا از سوی وزارت جهاد کشاورزی و اثر آن بر زنجیره صنایع غذایی و هزینه خانوارها یادآورشد: سویا فقط یک نهاده برای خوراک دام نیست، بلکه مادهای با ظرفیت بالا برای ورود مستقیم به سبد غذایی خانوارهاست. زمانی که صادرات آن ممنوع میشود، مسیر برای تولید جایگزینهای پروتئینی ارزانقیمت بازتر میشود؛ محصولاتی که میتوانند بخشی از نیاز پروتئینی دهکهای کمدرآمد را تامین کنند. سویا در سراسر جهان بهعنوان یک مکمل پروتئینی شناختهشده در خوراک دام، تولید روغن و سوختهای زیستی و همچنین صنایع غذایی برای تولید فرآوردههای گیاهی مانند برگرها، سوسیس، کالباس و سویای بافتدار مورد استفاده قرار میگیرد.
شاد با بیان اینکه هدف اصلی ما در انجمن، تسهیل تامین گوشت و فرآوردههای گوشتی با قیمت منطقی برای مردم است و ممنوعیت صادرات سویا میتواند به پایداری این زنجیره کمک کند، بر ضرورت حمایت از تولید داخلی تاکید کرد و گفت: انتظار ما از دولت این است که تمرکز اصلی و چتر حمایتی خود را بر واردات اصولی و مهمتر از آن، حمایت واقعی از تولیدکنندگان و دامداران داخلی قرار دهد. اگر نهادهها بهموقع تامین شود و حمایت ریشهای از تولیدکننده داخلی صورت گیرد، ظرفیت دامداریهای کشور به اندازهای هست که ثبات بلندمدت بازار را تضمین کند.
به گفته دبیر انجمن تامین کنندگان و توزیعکنندگان گوشت کشور؛ دولت باید بهتدریج از فضای تصدیگری و قیمتگذاری دستوری که تاکنون کارآمد نبوده، فاصله بگیرد. این انجمن شبکهای مویرگی، تخصصی و کاملا بهداشتی در اختیار دارد و آماده است بهعنوان بازوی اجرایی در کف بازار فعالیت کند. اگر فرآیند تخصیص و ترخیص در زنجیره تامین به خود صنف سپرده شود و دولت صرفا نقش نظارتی خود را حفظ کند، کالا بدون معطلی و بهصورت مستقیم به شبکه توزیع خواهد رسید.
وی با بیان اینکه با سامانههای هوشمند توزیعی که در اختیار داریم، میتوان سهمیه گوشت حمایتی را بهصورت دقیق به دست مصرفکننده واقعی در دهکهای پایین رساند، تاکید کرد: بخش خصوصی در بازارهای بینالمللی چابکتر عمل میکند و سریعتر میتواند کمبودها را جبران کند؛ بنابراین بهتر است در شرایط فعلی، امور مربوط به تامین و توزیع به صنف و تشکلهای شناسنامهدار سپرده شود./ایسنا
نظر شما