یاشار غریبی

بازار گندم در این هفته بیش از هر چیز تحت‌تأثیر تشدید اختلال در صادرات روسیه و اوکراین از دریای سیاه قرار گرفت. ادامه حملات به بنادر و زیرساخت‌های دریایی دو کشور، جریان معمول صادرات را به‌شدت مختل کرده و برآورد صادرات گندم روسیه در ماه اوت که ابتدا در محدوده ۳ تا ۳.۴ میلیون تن قرار داشت، ابتدا به ۲.۲ و در تازه‌ترین برآورد به حدود ۱.۸ میلیون تن کاهش یافته؛ رقمی که می‌تواند پایین‌ترین صادرات ماه اوت روسیه از سال ۲۰۱۰ باشد. در اوکراین نیز صادرات غلات در ۱۸ روز نخست اوت تنها ۳۴۲ هزار تن گزارش شده که ۷۷ درصد کمتر از مدت مشابه سال قبل است. انتقال محموله‌ها به مسیرهای ریلی، دانوب و کنستانتسا تاکنون نتوانسته کاهش فعالیت بنادر اودسا را جبران کند. این شرایط قیمت گندم را به بالاترین سطوح ماه اوت رساند و ریسک‌پریمیوم دریای سیاه را دوباره به یکی از مهم‌ترین عوامل بازار تبدیل کرد. در همین حال، شورای بین‌المللی غلات برآورد تولید جهانی گندم ۲۰۲۶/۲۷ را با ۴ میلیون تن کاهش به ۸۱۷ میلیون تن رسانده است.

در آمریکا، نتایج نهایی بررسی مزارع تصویر ضعیف‌تری از انتظارات اولیه برای ذرت نشان داد. رطوبت بیش از حد در شرق کمربند ذرت و گرما و خشکی در مناطق غربی باعث کاهش تعداد بلال، مشکلات گرده‌افشانی و ناهمگونی عملکرد شد. برآورد نهایی این بررسی، تولید ذرت آمریکا را حدود ۳۹۰ میلیون تن با عملکرد نزدیک ۱۰.۹ تن در هکتار نشان می‌دهد. وضعیت سویا بهتر است، اما شمار غلاف‌ها در بسیاری از مناطق پایین‌تر از سال گذشته بوده و عملکرد نهایی همچنان به آب‌وهوای هفته‌های پایانی فصل وابسته است؛ برآورد تولید در حدود ۱۲۴ میلیون تن قرار دارد.  همزمان فروش صادراتی آمریکا همچنان مناسب است و خریدهای جدید چین از سویا به حمایت از بازار کمک کرده است. در سطح جهانی نیز شورای بین‌المللی غلات برآورد تولید ذرت را یک میلیون تن کاهش داده و به ۱.۳۰۵ میلیارد تن رسانده است.

در بازارهای انرژی و حمل‌ونقل، بحران تنگه هرمز بیش از کمبود نفت خام، به اختلال در فرآورده‌های پالایشی و افزایش هزینه حمل تبدیل شده است؛ در حالی که در دریای سیاه نیز افزایش ریسک کشتیرانی مستقیماً هزینه و قابلیت اجرای معاملات غلات را تحت فشار قرار داده است. شاخص بالتیک در پایان هفته به ۲٬۸۴۱ واحد رسید و دلار آمریکا نیز نزدیک پایین‌ترین سطح سه‌ماهه در برابر یورو باقی ماند. در مجموع، بازار جهانی غلات اکنون میان دو نیروی متضاد قرار دارد: از یک طرف اختلال کم‌سابقه صادرات دریای سیاه، ریسک‌های حمل‌ونقل و تردید درباره عملکرد محصولات آمریکا از قیمت‌ها حمایت می‌کند و از طرف دیگر عرضه آمریکای جنوبی و خرید محتاطانه واردکنندگان آسیایی مانع جهش گسترده قیمت‌ها شده است. در هفته پیش‌رو، وضعیت بنادر روسیه و اوکراین، آب‌وهوای آمریکا و تحولات هرمز مهم‌ترین عوامل تعیین‌کننده جهت بازار خواهند بود.